کمر درد
تقریباً انسانی وجود ندارد که در طول زندگی خود کمردرد را تجربه نکرده باشد، برخی ازافرادبیشتر و برخی ها کمتر و بعضی ها نیزیک عمر با آن زندگی می کنند.
این عقیده وجود دارد که کمردرد بعد از سرماخوردگی شایع ترین علت مراجعه بیماران به پزشک است.
شایع ترین و مهم ترین علت کمردرد، بیماری دیسک بین مهره ای است.
قبلاً تصور می شد که بیماری دیسک مختص افراد مسن است، ولی امروزه مشخص شده است دژنرسانس دیسک بین مهره ای تقریباً از سن 10 سالگی شروع می شود. بیشترین بیماران مبتلا به کمر درد درمرکز تصویر برداری مارا ،افراد 20 تا 40 ساله تشکیل می دهند.
حال باید دید چرا بیماری دیسک و کمردرد در جامعه بسیار شایع است. شایع ترین علت بیماری دیسک، قرار گرفتن در وضعیت نامناسب است(malposture) و علت دیگر استفاده بیش از حد یاoveruse است.
بیشترین علت کمردرد ها ناشی از بیماری دیسک است، ولی علل دیگری در ستون فقرات می تواند باعث کمردرد شود، مثل بیماری های دژنراتیو مفاصل فاست و یا بیماری های عفونی التهابی _ تومورال ستون فقرات.
دیسک بین مهره ای در قسمت وسط حاوی نوکلئوس پولپوزوس است که نسبت به اطراف دیسک، نرم تر بوده و خاصیت ارتجاعی بیشتری دارد و اطراف دیسک annulus fibrosous قرار دارد که سخت تر بوده و خاصیت ارتجاعی کمتری دارد. دیسک حاوی مقادیر قابل ملاحظه ای آب است و اولین اتفاقی که در آن می افتد کاهش در میزان آب دیسک یا دهیدراتاسیون دیسک است. وقتی دیسک دهیدراته می شود از ارتفاع آن کاسته می گردد و در نتیجه استعداد پارگی در اطراف آن بیشتر می شود. جالب است بدانیم که میزان محتویات آب دیسک حتی در یک روز نیز متفاوت است. بطوریکه دیسک در صبح نسبت به دیسک در انتهای شب محتویات آب بیشتری دارد. وقتی حاشیه دیسک پاره شد نوکلئوس پولپوزوس به طرف شکاف ایجاد شده حرکت می کند و اگر شرایط مناسب باشد به تدریج از دیسک مادر خارج می گردد که این هرنی دیسک را در زمانهای مختلف به الفاظ مختلف می نامند (بالجینگ،هایپربالجینگ،پروتروژن،اکستروژن و سکستراسیون).
حال چه اتفاقی می افتد؟
پارگی حاشیه دیسک که annular tearing" "نامیده می شود، بیشترین علت درد دیسکوژنیک راسبب می گردد زیرا در این ناحیه، فیبرهای حسی با آستانه تحریک فوق العاده پایین قرار دارند که یکی به دلیل مکانیکال یعنی حرکت حاشیه های پاره شده دیسک و دیگری به دلیل شیمیایی یعنی به دلیل ایجاد نسج گرانولاسیون، تحریک شده و باعث بی حرکتی قابل ملاحظه بیمار، ناشی از درد می گردد که با استراحت و خوردن داروهای ضد التهاب تسکین می یابد.
اعداد و ارقام بار مالی ایجاد شده از بیماری های دیسک بر جوامع بشری فوق العاده است. در جوامع غربی شرکتهای بیمه بارمالی فوق العاده قابل توجهی را در طی سال برای بستری بیماران ناشی از کمردرد تحمل می کنند.
وقتی بیماری دیسک ایجاد شد درمان آن و جلوگیری از دژنرسانس دیسک های مجاور کار بسیار مشکلی است .پس بایدتا جایی که امکان دارد سعی کنیم بیماری دیسک ایجاد نشود. داشتن وزن مناسب بسیار اهمیت دارد زیرا بیماری دیسک و کمردرد و نیز آرتروز اندام های نگهدارنده وزن بدن مانند زانوها در افراد چاق بسیار شیوع بیشتری داشته و سرعت پیشرفت آن نیز قابل ملاحظه است. تقریباً بیش از 50 درصد خانمهای چاق به آرتروز و بیماریهای دیسک مبتلا می شوند.
ورزش در جلوگیری از بیماری دیسک نقش فوق العاده ای دارد و باید جزو برنامه های روزانه ی افراد(مثل صبحانه،ناهاروشام) قرار گیرد.
ورزش مداوم با افزایش قدرت عضلات اطراف ستون فقرات، کمک شایانی به تأخیر در دژنرسانس دیسک بین مهره ای می نماید.
ثابت شده است که بیماری دیسک در افراد سیگاری بسیار شایع تر است و ترک سیگار به بهبود وضعیت دیسک و کاهش سرعت دژنرسانس آن کمک خواهد نمود.
امروزه بیشتر درمانهایی که برای بیماری دیسک استفاده می شود، درمانهای طبی و کنزرواتیو است و دردرصد کمی از موارد نیاز به عمل جراحی امی باشد، ولی چون هر فرد چندین دیسک بین مهره ای دارد مسلما با عمل جراحی یکی از آنها تضمینی برای عود آن و یا عدم ایجاد بیماری برای سایر دیسکهای بین مهره ای وجود ندارد. پس بهتر است مواظب دیسکهای بین مهره ای خودتان باشید.
منبع: پزشکان امروز
به نام يكتا خالق هستي