ورزش و توانبخشی در مفصل شانه

 

مفصل شانه از استخوانهای كتف، ترقوه و بازو تشكیل شده كه به هم متصل شده‌اند. این مفصل از متحرك‌ترین مفصل‌های بدن است. شانه درد یكی از شایع‌ترین درد‌هاست که در هر سنی علت درد شانه خاصی دارد. علت شانه درد در افراد در سنین بالا  وارد آمدن ضربه و یا استفاده طولانی مدت از دست و یا بر اثر پارگی تاندون شانه می باشد.

در افراد جوانتر در اثر آسیبهای ورزشی و در اثر فشار بیش از حد ممکن است شانه دچار آسیب  شود. افراد میانسال ممکن است دچار بیماری شانه منجمد و خشکی شانه ‌شوند. این افراد درد شانه و محدودیت حركتی دارند. درمان خشکی شانه و مشکلات مفصلی باید توسط پزشک صورت گیرد.

مفصل شانه یک مفصل کاربردی مهم برای بدن محسوب می شود. در اثر بی تحرکی خصوصا در سنین بالاتر عوارضی برای این مفصل مهم ایجاد می شود. نرمشهای مناسب در ورزش درد شانه می تواند باعث افزایش کارایی و حفظ سلامتی مفصل شانه شود. افزایش انعطاف پذیری و تقویت شانه ها با نرمش مناسب حاصل می شود.

همچنین این نرمشها می تواند به عنوان بخشی از گرم کردن بدن پیش از آغاز ورزش شانه درد یا سرد کردن بدن پس از اتمام ورزش های درمان درد شانه به کار رود. تمرینها را به آرامی شروع کنید و در صورتی که حین اجرای آنها دچار درد مفصل شانه یا ناراحتی شدید انجام نرمش را متوقف کنید.

حرکت آونگی:

این حرکت برای شانه ی دردناک، ناپایداری شانه و یا شانه ای که دچار محدودیت حرکتی شده است مفید است. این نرمش را می توان در حالت نشسته یا ایستاده انجام داد و به رفع علت درد شانه و گردن کمک میکند .

کمی به جلو خم شوید. اجازه دهید که بازوهایتان در جلوی بدن شما به حالت آویزان قرار بگیرند. بازوها را شل کنید و وزن آنها را احساس کنید. این حالت را مدتی حفظ کنید.

 سپس دایره های کوچک به وسیله حرکت آزادانه ی آنها ایجاد کنید. دایره ها را به تدریج بزرگتر کنید. می توانید تا هنگامی که احساس ناراحتی نکرده اید تمرین را ادامه دهید. با احساس ناراحتی نرمش را متوقف کنید.

حرکت گهواره ای:

با یک دست آرنج دست دیگر را بگیرید. بازو را بالای سر ببرید. بازو را تا جایی بالا ببرید که قابل بالا رفتن باشد و فشار زیادی وارد نکنید. سپس آرنجتان را باز و بسته کنید.

اگر حرکات شانه ی شما دردناک یا محدود باشد، می توانید این کار را در حالت خوابیده انجام دهید.

حرکت عصا:

اگر یک یا هر دو شانه ی شما محدودیت حرکتی خاصی دارد یا ضعیف می باشد این نرمش برای شما مفید است. از یک چوب دستی یا چوب به عنوان عصا استفاده کنید. هر دست خود را روی هر یک از انتهاهای چوب دستی قرار دهید و سپس تا آنجا که می توانید آن را بالا بیاورید.

 این نرمش را می توان ایستاده، نشسته یا خوابیده انجام داد.

 حرکت قرقره ای:

یک قرقره یا قلاب را به میله ای در بالای چارچوب در متصل کنید. یک تکه طناب لباس را از قلاب عبور دهید. از طناب کافی استفاده کنید تا بتوانید هنگام نرمش بنشینید. هر انتهای طناب را با یک دست نگه دارید. اگر محکم نگه داشتن طنابها ناخوشایند است از دسته یا دستگیره و یا از لایه ای پارچه استفاده کنید. هنگامی که یک بازو را پائین می کشید بازوی دیگر بالا خواهد آمد. بازوها را به همین طریق در جلوی بدن و در اطراف و جهتهای مختلف به آرامی بالا و پائین ببرید.

لمس کردن دست دیگر:

این حرکت موجب افزایش انعطاف پذیری و تقویت هر دو شانه می شود. یک بازو را بالای سر ببرید و آرنج را خم کنید تا بتوانید با دست، پشت خود را لمس کنید. بازوی دیگر را به پشت ببرید و آرنج را خم کنید. اکنون سعی کنید که دست خود را با دست دیگر لمس کنید. آیا می توانید انگشتان خود را به هم برسانید؟ مدتی بازوها را رها کنید. این کار را برای بازوی دیگر تکرار کنید. برای بیشتر افراد این کار در یک سمت راحتتر است.

لمس تیغه ی کتف:

این نرمش برای تقویت قسمت فوقانی و میانی پشت و برای کشش قفسه سینه مفید است. در حالت نشسته یا ایستاده شانه ها را رها کنید. سر باید کمی بالا باشد. بازوها را در حالی که از آرنج خم شده اند به سمت پشت و در دو طرف بدن بالا ببرید. تا آنجا که می توانید به این کار ادامه دهید تا بتوانید تیغه ی استخوان کتف خود را در دو طرف لمس کنید. سپس دستها را بیشتر از پشت به هم نزدیک کنید تا بتوانید آرنجهای خود را لمس کنید. اگر احساس ناراحتی کردید تمرین را متوقف کنید.

 

منبع: تبیان

با گرفتگی عضلات شانه چه‌ کنیم؟

گرفتگی‌ها و دردهای ناحیه سرشانه و دست‌ها یکی از دردسرهایی است که شاید شما هم تا کنون با آن مواجه شده باشید. دردهایی که تا سر انگشتان دست کشیده شده و حتی باعث بی‌حسی این مناطق می‌شود. این علائم معمولا بر اثر انجام مکرر کاری ایجاد می‌شود که روی آن ناحیه فشار مداوم وارد می‌کند. معمولا به این‌ گونه علائمی که در این نقطه از بدن بروز می‌کند، سندروم خروجی صدری (TOS) گفته می‌شود.

در سندروم خروجی صدری (TOS)، عروق خونی و اعصاب در قسمت فوقانی دنده اول و پشت ترقوه تحت فشار قرار می‌گیرند. در واقع علائم این اختلال بر اثر تراکم اعصاب یا عروق خونی و یا هر دو، به دلیل محل خروج نامناسب آن ناحیه (خروجی صدری) که میان پایه گردن و زیر بغل قرار دارد، ایجاد می‌شوند. این سندروم روی شبکه عصبی (اعصابی که از گردن وارد بازو می‌شوند) تأثیر می‌گذارد. خروجی صدری با ماهیچه، استخوان و سایر بافت‌ها احاطه شده است. هر وضعیتی که منجر به توسعه یا حرکت بافت‌های خود خروجی صدری یا بافت‌های اطراف شود، می‌تواند به سندروم خروجی صدری منتهی گردد.

این وضعیت‌ها می‌تواند شامل توسعه بافت عضلانی (به طور مثال از وزنه برداری ایجاد می‌شود)، جراحت‌ها، وجود یک دنده اضافه از سمت گردن در زمان تولد (دنده گردنی)، اضافه وزن و تومورهای قسمت بالایی ریه (نادر هستند) باشد. سندروم خروجی صدری می‌تواند باعث درد در شانه‌ها و گردن و بی حسی انگشتان شود.

از شایع ترین دلایل بروز این سندروم می‌توان به صدمه جسمی ناشی از حادثه رانندگی و آسیب‌های مکرر که هنگام کار یا فعالیت‌های ورزشی اتفاق می‌افتد، اشاره کرد. حتی آسیبی در گذشته می‌تواند در زمان حال منجر به بروز سندروم خروجی صدری شود و گاهی نیز پزشکان قادر به تشخیص دلیل اصلی آن نیستند.

به طور کلی سندروم خروجی صدری، به سه گروه تقسیم‌ بندی می‌شوند:

  : سندرم خروجی صدری عصبی این سندروم با تراکم شبکه عصبی بازویی مشخص می‌شود. شبکه عصبی بازویی، شبکه‌ای از اعصاب است که از طناب نخاعی و کنترل حرکات عضلانی و تأثیر شانه‌ها، بازو و دست شما ایجاد می‌شود. بیشتر موارد سندروم خروجی صدری، از نوع عصبی است.

سندرم خروجی صدری عروقی : این نوع سندروم زمانی اتفاق می‌افتد که یک یا چند شریان یا ورید در زیر ترقوه تحت فشار قرار گیرند.

سندرم خروجی صدری غیر اختصاصی : افرادی که دچار این سندروم هستند، درد مزمنی در ناحیه خروجی صدری دارند، ولی علت خاصی برای درد مشخص نمی‌شود.

 

منبع: تبیان

تغییر شکل بالا بودن استخوان کتف

در دوران جنینی ،استخوان کتف مجاور استخوان های گردن قرار دارد.با رشد جنین ، به طرف مهره های پشتی می آید.در موارد نادری، این عمل صورت نمی گیرد و استخوان کتف در بالا یعنی مجاور مهره های پایینی گردن و مهره های بالای پشت باقی می ماند .این امر موجب ایجاد ناهنجاری (تغییر شکل بالا بودن استخوان کتف) میشود.

در ۲ درصد از موارد استخوان کتف  به وسیله یک نوار لیفی ،غضروفی و یا استخوانی به نام نوار شانه ای –مهره ای ( (omo vertebral band به ستون مهره های گردنی متصل است. این ناهنجاری مادرزادی غیر شایع و در اکثر موارد یکطرفه است. در برخی از خانواده ها به صورت ارثی دیده میشود. در زنان ۳ برابر مردان رخ میدهد و ممکن است با ناهنجاری دیگری نظیر دوشاخه بودن مهره های گردنی ، کوتاه بودن استخوان بازوی همان طرف و به ندرت ناهنجاری کلیوی همراه باشد.

علائم این ناهنجاری عبارت است از:

1. غیر قرینه بودن شانه ها که از پشت بهتر مشهود است. معمولا" در طرف چپ دیده میشود و کمتر دو طرفه است.
2. گردن پر و کوتاه است
3. کتف بالا قرار می گیرد.
4. گاهی خار استخوان کتف(به علت چرخش شانه ) در زیر الیاف عضله ذوزنقه ای لمس میشود.
5. حرکت دور کردن شانه در بسیاری از افراد محدود میشود.
6. ممکن است این ضایعه با ناهنجاری مادرزادی  ستون مهره های گردن و دنده های بالای همراه باشد.

تشخیص :

اگر استخوان کتف یک سمت بالاتر از سمت دیگر باشد ،علامت خوبی برایی تشخیص است.

در مواردی که ضایعه خفیف باشد ، حرکات اصلاحی  میتواند مفید واقع شود. این حرکات عبارتند از:

1. کشش عضلات کوتاه شده، از جمله عضلله بالا برنده کتف و فیبرهای فوقانی عضله ذوزنقه ای
2. تقویت عضلات پایین برنده کتف

تقویت این عضلات باید با اعمال قدرت صورت پذیرد.

اصلاح در موارد متوسط و شدید

در این گونه موارد ،اصلاح از طریق عمل جراحی لازم است.

منبع : وبلاگ دکتر بیدکی 

خشکی و درد مفصل‌ شانه‌

شانه منجمد (frozen shoulder) یا جمود مفصل‌ شانه‌ عبارتست از درد و سفتی‌ مفصل‌ شانه‌ که‌ باعث‌ ناتوانی‌ در حرکت‌ دادن‌ آن‌ می شود.

---

واژه‌ منجمد (frozen) در این‌ عبارت‌ اشاره‌ به‌ یخ زدن ندارد، بلکه‌ به‌معنی‌ عدم‌ انعطاف‌پذیری‌ در حرکت تاندون‌ها، بورس‌، کپسول‌ مفصلی‌، عضلات‌، عروق‌ خونی‌ و اعصاب‌ مرتبط‌ با مفصل‌ شانه‌ است‌.

این‌ عارضه‌ در همه‌ سنین‌ دیده‌ می‌شود، ولی‌ در مردان‌ بالای‌ 40 سال‌ که‌ در دوره‌ جوانی‌ به‌ ورزش‌های‌ قهرمانی‌ می‌پرداخته‌اند، شایع‌تر است‌.

 

جمود مفصل شانه (کپسولیت‌ چسبنده‌)

ناتوانی ناشی از این عارضه ممکن است وخیم باشد و در صورتی که درمان نشود، ممکن است در طول زمان بدتر شود.

علت دقیق ایجاد این عارضه مشخص نیست، اما احتمالا یک فرآیند التهابی آن را به وجود می‌آورد.

گاهی جمود مفصل شانه ناشی از بی‌حرکتی آن برای مدت طولانی به علت آسیب‌دیدن، جراحی یا بیماری است.

اما در بسیاری از موارد علت آن نامعلوم است.

خوشبختانه، در اغلب موارد می‌توان شانه را دوباره به حرکت در آورد (هر چند که بهبودی کامل زمان می‌برد) و خود فرد نیز باید به درمان کمک کند.

 

علایم‌ شایع‌ جمود شانه

در مراحل‌ اولیه‌:

- درد خفیف‌ شانه‌ که‌ به‌سوی‌ درد شدید پیشرفت‌ کرده‌ و خواب‌ و فعالیت‌ طبیعی‌ فرد را دچار اختلال‌ می‌کند. درد با حرکت‌ دادن‌ شانه‌ بدتر می‌شود.

سفتی‌ مفصل‌ شانه‌ که‌ مانع‌ حرکت‌ طبیعی‌ شانه‌ می‌شود در ین مشکل دیده می شود. با کاهش‌ حرکت‌ شانه،‌ این‌ سفتی‌ افزایش‌ می‌یابد

- احساس‌ صدای‌ ساییدگی‌ یا شکستن چینی‌‌ هنگام‌ حرکت‌ شانه‌

 

در مراحل‌ پیشرفته‌:

- درد بازو و گردن‌

- ناتوانی‌ در حرکت‌ دادن‌ شانه‌

- درد غیر قابل‌ تحمل‌ شانه‌

چگونه شانه دچار جمود می‌شود؟

مرکز اصلی شانه یک مفصل توپی و حفره‌ای است که مفصل گلنوهومرال (Glenohumeral) خوانده می‌شود و سر استخوان بازو یا هومروس (humerus) را به بخش خارجی خمیده استخوان کتف (scapula)، به نام حفره گلنوئید (glenoid) وصل می کند (تصویر کناری).

 

جمود مفصل شانه معمولا با یک جراحت (مثل شکستگی) یا التهاب بافت‌های نرم مانند بورسیت (التهاب کیسه مفصلی) یا تاندینیت (التهاب تاندون) در "روتاتور کاف‌" (مجموعه‌ای از عضلات و تاندون‌ها که مفصل شانه را پایدار نگه می‌دارند) آغاز می‌شود.

 

التهاب باعث درد می‌شود که با حرکت بدتر می‌گردد، به این ترتیب دامنه حرکت شانه کم می‌شود.

هنگامی که شانه به این شیوه بی‌حرکت می‌شود، بافت همبندی اطراف مفصل گلنوهومرال (کپسول مفصل) ضخیم و منقبض می‌شود و توانایی طبیعی‌اش را برای کشیدگی از دست می‌دهد.

سعی فرد برای جلوگیری از درد ناشی از حرکت شانه، به انقباض بیشتر کپسول شانه می‌انجامد

بازو جای کمتری برای حرکت کردن درون کپسول شانه پیدا می‌کند، و مفصل ممکن است مایع نرم‌کننده اش را از دست بدهد. در موارد پیشرفته، نوارهای بافت جوشگاهی (چسبندگی) میان کپسول مفصل و سر بازو به وجود می‌آید.

 

ایجاد جمود مفصل شانه ممکن است 2 تا 9 ماه طول بکشد.

اگرچه درد ممکن است به تدریج بهبود یابد، ولی سفتی مفصل ادامه پیدا می‌کند و دامنه حرکت مفصل محدود باقی می‌ماند.

 

چه کسانی دچار جمود مفصل شانه می‌شوند؟

هنگامی که شما پس از التهاب تاندون یا آسیب شانه فیزیوتراپی نمی‌کنید و هنگامی که بیش از چند روز بازوی‌تان را با گردن آویز بی‌حرکت نگه می‌دارید، بدون این که به طور متناوب به آن کشش بدهید، خطر جمود شانه افزایش می‌یابد.

 

بی‌حرکتی شانه ناشی از سکته مغزی ، بیماری قلبی یا جراحی نیز ممکن است به جمود مفصل شانه بیانجامد.

 

سایر بیماری‌هایی که خطر جمود شانه را بالا می‌برند،‌

. اختلالات تیروئید ، بیماری  پارکینسونو دیابت است.

 

عوامل‌ خطر

- نادیده‌ گرفتن‌ آسیب‌های‌ خفیف‌ شانه‌ از قبیل‌ بورسیت‌ یا تاندونیت‌

- وضعیت نادرست‌ فعالیت‌های‌ بدنی‌ و پرداختن‌ به‌ ورزش های‌ قهرمانی‌ به‌طور نامنظم‌

- دیابت 

- بیماری‌ عروق‌ محیطی‌

- بی‌حرکتی‌

- مشاغل‌ نشسته‌ و کم‌تحرک‌

- شرکت‌ در ورزش های‌ شدید یا پربرخورد

 

چه کار باید کرد؟

اگر فکرمی‌کنید که دچار جمود مفصل شانه شده اید یا در حال دچار شدن به آن هستید، به پزشک مراجعه کنید.

 

برای ارزیابی دامنه حرکت شانه، پزشک از شما می خواهد تا حرکات گوناگونی را با بازوی‌تان انجام دهید، برای مثال رساندن دست از جلوی قفسه‌سینه به شانه مقابل، یا از پشت برای لمس کتف طرف مقابل.

پزشک ممکن است برای اطمینان از این که مشکل زمینه‌ای، مانند آرتریت یا دررفتگی مفصل نداشته باشید، رادیوگرافی شانه را برای شما تجویز کند

برای بررسی پارگی "روتاتور کاف" ممکن است ام‌آر‌آی لازم باشد.

 

درمان جمود مفصل شانه

درمان شامل کاهش درد و بازگرداندن دامنه طبیعی حرکت شانه است.

 

پزشک ممکن است داروهای ضدالتهابی مانندآسپیرین ، ایبوپروفن   و ناپروکسن برای شما تجویز کند.

 

گذاشتن کیسه یخ بر روی شانه برای 10 تا 15 دقیقه، چند بار در روز ممکن است به تسکین درد کمک کند.

 

ممکن است پزشک تزریق داروهای کورتونی به داخل شانه یا بافت‌های نرم اطراف آن را برای شما تجویز کند.

 

اما اساس درمان، فیزیوتراپی یا حرکت‌درمانی است، که ابتدا بر تمرین‌هایی که باعث کشش کپسول مفصل می‌شوند، متمرکز است و در مرحله بعد تمرینات تقویت‌کننده عضلات انجام می‌شود.

فیزیوتراپیست به شما خواهد گفت تا چه حدی باید به شانه فشار بیاورید و می‌تواند به شما تمرین‌های مناسب را بیاموزد.

هنگامی که شما کپسول شانه را تحت کشش قرار می‌دهید، باید از فعالیت‌هایی که نیاز به رساندن دست به بالای سر، بلند کردن چیزها و سایر حرکاتی که درد شما را تشدید می‌کنند، پرهیز کنید

اگر به طور کامل برنامه تمرینات شانه‌‌ را دنبال کنید، احتمالا می‌توانید دوباره فعالیت معمول شانه‌تان را به دست آورید. بیش از 90 درصد افراد با اقدامات غیرجراحی بهبود پیدا می‌کنند. اما بهبودی کامل به گذر زمان نیاز دارد، از چندین ماه تا دو یا سه سال.

 

اگر برای همیشه بهبود پیدا نمی‌کنید یا اگر بهبودی‌تان در حد معینی متوقف شده است، دوباره به پزشک مراجعه کنید، یا با یک ارتوپد متخصص شانه مشورت کند.

 

به ندرت در مواردی که بیمار به درمان پاسخ نمی‌دهد، جراحی باید انجام شود.

منبع : تبیان 

بیماریهای کتف و شانه

ناراحتی ها و مشکلات شانه

شانه درد

رفع درد گردن و شانه در کاربران کامپیوتر

دردشانه

فیلم آموزشی درمان درد شانه

ورزش برای شانه درد

نرمش هائی برای کارمندان

درمان درد شانه

شانه يخ زده (کپسولیت چسبنده)