تغذیه در بیماران مبتلا به واریس

تغذیه در بیماران مبتلا به واریس:


چه غذاهایی مفید هستند؟
برطرف كردن یبوست گام نخست در بهبود این بیماری است. یبوست فشار وارده بر سیاه‌رگ‌های ساق پا را افزایش می‌دهد و منجر به تشكیل واریس می‌شود. رژیم غذایی غنی از فیبر، سبب كاهش یبوست و پیش‌گیری از بروز واریس می‌شود.

روش‌های درمان واریس شامل پوشیدن جوراب‌های محكم مخصوص واریس و نشستن در حالتی است كه پاها در سطحی بالاتر از قلب قرار داشته باشند.در اغلب موارد، عمل جراحی نیز مورد نیاز است.

ـ برای حجیم كردن مدفوع و پیش‌گیری از یبوست، مصرف غلات سبوس دار، نان سبوس‌دار، ماکارونی و برنج توصیه می‌شود. غلات غنی از فیبر نامحلول، مدفوع را حجیم كرده و آب را در خود نگه می‌دارند، در نتیجه مدفوع حاصل، نرم‌تر و بزرگ‌تر بوده و آسان‌تر از دستگاه گوارش عبور می‌كند. بدین ترتیب فشار كمتری به وریدهای پا وارد می‌شود. این نكته حائز اهمیت است كه افزایش دریافت فیبر در رژیم غذایی باید همراه با افزایش دریافت آب، حداقل به میزان 6 لیوان در روز باشد.

ـ سبزیجات دارای برگ سبز و انواع كلم به وسیله تامین فیبر نامحلول به ویژه در طول دوران بارداری اهمیت دارد. چرا كه در این زمان، سطوح بالای هورمون پروژسترون، سبب آهسته كردن انقباضات روده بزرگ می‌شود و احتمال بروز یبوست را افزایش می‌دهد.

ـ مركبات به ویژه پرتقال و گریپ فروت همچنین شاتوت، توت فرنگی، فلفل دلمه ای و انواع سبزیجات دارای برگ سبز تامین كننده ویتامین C هستند. این ویتامین برای حفظ استحكام كلاژن ضروری است. كلاژن ماده‌ای است كه به حفاظت از دیواره رگ‌ها كمك می كند. فقدان ویتامین C در رژیم غذایی منجر به پارگی وریدهای كوچك و بدتر شدن واریس وریدها می‌شود.

از نظر تغذیه ای مهم ترین کارها برای بهبود واریس، برطرف کردن یبوست و کاهش وزن اضافی در افراد چاق است.

ـ مصرف عصاره شاتوت در افراد دچار واریس سبب كاهش نشت دیواره نازك رگ‌های خونی می‌شود. این عصاره دارای آنتی اكسیدان‌هایی به نام آنتوسیانین است. آنتوسیانین‌ به بهبود بافت پیوندی آسیب دیده كمك می‌كند. مصرف میوه شاتوت نیز اثر مشابهی در رفع این مشكل دارد.

– مغزها، دانه ها و ماهی های روغنی حاوی اسید های چرب ضروری هستند كه مصرف مقداری از این غذاها به طور روزانه برای كمك به استحكام دیواره وریدها ضروری است.

از چه غذاهایی باید پرهیز كرد؟
ـ كره، مارگارین، روغن‌ها، كیك، شیرینی، شكلات، پای و بیسكویت سرشار از چربی بوده و تامین كننده مقدار زیادی انرژی هستند كه احتمال افزایش وزن و واریس وریدی را افزایش می‌دهند.

ـ هر غذایی كه به طور تجربی سبب بروز یبوست می‌شود، باید به میزان كمتر یا به طور تركیبی همراه با غذاهای ملین مصرف شود.مهم ترین مواد غذایی ملین شامل آلو ، انجیر و زرشك است.

چند نكته:
ـ كاهش وزن اضافی برای افرادی كه اضافه وزن دارند، ضروری است. افزایش فشار وارده به رگ‌ها در نتیجه حمل چربی اضافی بدن، با افزایش خطر واریس مرتبط است.

ـ ورزش منظم به سوزاندن انرژی اضافی و همچنین درمان واریس كمك می‌كند.

*درمان واريس به کمک ليزر:
به وسيله ليزر نه تنها مي توان رگهاي واريس دردناک را تا حد زيادي بهبود بخشيد ، بلکه مي توان اين رگهاي باريک و ضعيف را دوباره به حالت اوليه بازگرداند. ميليون ها نفر از مبتلايان به واريس از گره هاي قرمز و دردناک در ناحيه پاها رنج مي برند، اين افراد امروزه مي توانند اميدوار باشند که از طريق ليزردرماني رگهاي واريسي و حتي رگهاي مستعد ابتلا به واريس ، درمان خواهند شد.

 

 

علل ایجاد واریس

علل ایجاد واریس

این سیاهرگ ها ممکن است به خاطر عوامل ژنتیکی به این صورت درآیند، اما این تنها دلیل آن نیست.

از عوامل مهم در بروز واریس می توان به بارداری و یا ایستادن های طولانی مدت اشاره کرد

چاقی نیز می تواند در این زمینه نقش داشته باشد. فشار ناشی از وزن اضافه نیز می تواند منجر به ایجاد واریس و شکسته شدن رگ های خونی شود.

علل ایجاد واریس

ضعف عضلات ساق پا و اختلال در عملکرد دریچه‌هایی موسوم به "دریچه های لانه کبوتری" نیز از جمله دلایلی هستند که موجب بروز این بیماری می‌شوند.

سیاهرگ‌های (ورید) بدن وظیفه دارند خون بدون اکسیژن را از اعضای مختلف بدن گرفته و به قلب بازگردانند. حال مشخص است که برای این کار فشار بیشتری به وریدهای ساق پا وارد شده و مشکلاتی را ایجاد می‌کند، زیرا وریدهای ساق پا باید خون را در مسیری طولانی‌تر و بر خلاف جاذبه زمین انتقال دهند. البته در وریدها دریچه‌هایی یک طرفه برای پیشگیرى از بازگشت خون قرار دارد. حال اگر این دریچه‌ها کار خود را به‌خوبى انجام ندهند، خون برمی گردد و با تجمع در وریدها، موجب تورم آنها می‌شود.

واریس شایع‌ترین بیماری عروقی است، به طوری که یک نفر از هر پنج نفر به درجاتی از واریس مبتلاست؛ البته خانم ها 5 برابر آقایان دچار واریس می‌شوند.

 

درمان واریس


اهکارهایی برای درمان واریس

1x1.trans راهکارهایی برای درمان واريسدرمان
روش‌های درمانی قادرند پیشرفت و احساس ناراحتی ناشی از سیاهرگ‌های واریسی را کاهش دهند. در بعضی موارد برای اصلاح سیاهرگ‌های واریسی شدید عمل جراحی ضرورت می‌یابد. برخی از درمانهای شایع ( به منظور آشنائی شما )، عبارتند از:
اسکلروتراپی:
ماده محلولی که سیاهرگ‌ها را زخمی‌می‌کند به داخل سیاهرگ‌های واریسی کوچک یا متوسط تزریق می‌شود. فرآیند تشکیل بافت در محل زخم، سیاهرگ‌های گشاد را می‌بندد و خون آنها به سیاهرگ‌های سالم جریان می‌یابد.
برداشت سرپایی سیاهرگ‌ها: در این روش سیاهرگ‌های واریسی کوچک با ایجاد تعدادی سوراخ کوچک در پوست برداشته می‌شوند. معمولا بیحسی موضعی کفایت می‌کند و اثر باقیمانده از جراحی ناچیز است.
جراحی اندوسکوپی سیاهرگ: یک لوله انعطافپذیر (آندوسکوپ ) که دوربین ظریفی دارد وارد اندام پایینی بدن می‌شود تا به جراح در مشاهده و بستن سیاهرگ‌ها کمک کند. این روش تنها به برش‌های کوچک نیاز دارد. در صورت ابتلا به سیاهرگ‌های واریسی شدید و همراه با زخم‌های واریسی، احتمالا از این شیوه سود خواهید برد.
جراحی لیزری: سیاهرگ‌های واریسی کوچکتر و سیاهرگ‌های عنکبوتی با استفاده از لیزر بسته می‌شوند. به هر حال انتخاب روش مناسب درمان به عهده پزشک است.

برای درمان واریس چه باید کرد؟

یکی از شایع‌ترین مشکلات در اشخاصی که مجبورند بنا به مقتضیات شغلی خود به مدت طولانی ایستاده کار کنند، با آن مواجه شده یا می‌شوند، نوعی اختلال در سیاهرگ است که به آن «واریس» گفته می‌شود. «واریس» از ریشه یونانی «واریکس» به معنی پیچدار گرفته شده است. سیاهرگ‌های واریسی، سیاهرگ‌های پیچدار و متسعی هستند که در نزدیک سطح پوست تشکیل می‌شوند. احتمال واریسی شدن در همه سیاهرگ‌ها وجود دارد اما بیشترین مکان ابتلا اندام‌های پایینی و پاها هستند. سیاهرگ‌های واریسی، در نتیجه اختلال عملکرد دریچه‌های موجود در سیاهرگ‌ها ایجاد می‌شوند. در حالت طبیعی، این دریچه‌ها از بازگشت خون در مسیر عکس (به سمت پایین) جلوگیری می‌کنند.

ممکن است این دریچه‌ها بر اثر عواملی مانند: بارداری، ترومبوفلبیت، ضعف مادرزادی، چاقی و یا ایستادن طولانی مدت، تحت کشش قرار گیرند. وقتی دریچه‌ها ضعیف شده و دیگر قادر به بسته شدن طبیعی نباشند، حوضچه‌هایی از خون در سیاهرگ‌ها ایجاد می‌شوند. در نتیجه سیاهرگ‌ها متسع و واریسی میشوند. سیاهرگ‌های عنکبوتی، نوع خفیفی از سیاهرگ‌های واریسی هستند. آنها کوچکتر و به سطح پوست نزدیکترند و شبیه شبکه عنکبوت به نظر می‌رسند. اینها چندان خطری ندارند، اما ممکن است از نظر بالینی نگران کننده باشند.

تشخیص

عروق واریسی سطحی، به شکل متسع و پیچدار و به رنگ آبی تیره هستند. ممکن است هیچ دردی نداشته باشید یا درد خفیفی در اندام‌های پایینی خود حس کنید. گاهی سیاهرگ‌های عمقی واقع در اندام‌های پایینی درگیر می‌شوند و تورم قابل توجه و حتی زخم‌های پوستی را به وجود میآورند. این حالت تحت عنوان نارسایی سیاهرگی شناخته می‌شود.پزشک، پاهای شما را در حالی که ایستاده‌اید؛ معاینه می‌کند و به دنبال تورم که نشانه دیگری از اختلال عملکرد دریچه‌های سیاهرگی است می‌گردد. زخمها توسط سیاهرگ‌های واریسی یا اختلال عمل دریچه‌های سیاهرگی که معمولا نزدیک مچ پا قرار گرفته اند، ایجاد می‌شوند. علت آن خیس خوردن طولانی مدت بافت مچ پا است، زیرا خروج جریان خون سیاهرگی کاهش می‌یابد. ایجاد رنگ دانه‌های قهوه ای، معمولا پیش درآمد ایجاد یک زخم هستند. سیاهرگ‌های واریسی تهدید کننده حیات نیستند، اما با گذشت زمان تمایل به افزایش دارند. اگر شما نگران ظاهر سیاهرگ‌ها هستید یا شما را آزار میدهند، با پزشک خود صحبت کنید. در موارد شدید، ممکن است پوست مجاور سیاهرگ واریسی، دچار خارش یا زخم یا تغییر رنگ شود. در صورت بروز زخم‌های پوستی نیز به پزشک مراجعه کنید. زخم‌ها نیاز به مراقبت طبی دارند. احتمال ابتلا به این اختلال در زنان، دو برابر مردان است.

توصیه

اگر شما مبتلا به سیاهرگ‌های واریسی یا اختلال عملکرد دریچه‌های واقع در سیاهرگ‌های عمقی هستید، یک بخش از درمان عبارت است از:

پوشیدن لباس مناسب و استفاده از جوراب‌های واریسی کشی مناسب که باعث تسکین سریع و طولانی مدت می‌شود. استفاده از این جوراب‌ها حین بارداری نیز مطلوب است. آنها به طور یکنواخت اندام‌های پایینی را فشرده و به سیاهرگ‌ها و عضلات پا در به حرکت درآوردن موثر خون کمک کرده و از آنها حمایت می‌کنند. جوراب‌های ورایس را صبح پس از بیدار شدن بپوشید، حتی قبل از خارج شدن از بستر. آنها را در تمام طول روز نیز به پا داشته باشید. دقت کنید جوراب‌هایی که می‌پوشید در ناحیه بالایی ران یا ساق پا خیلی تنگ نباشند.

مراقبت از اندام‌ها
از نشستن یا ایستادن طولانی مدت بپرهیزید. اگر نحوه کار شما به گونه‌ایست که مجبور هستید در محلی بی‌حرکت بمانید، اندام‌های پایینی و مچ‌ها را مرتب خم کنید. از جا برخیزید و در اطراف قدم بزنید. براساس گزارش دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، شاید متوجه شده باشید که بالا گذاشتن پاها حداقل ۲۰ سانتیمتر بالاتر از سطح قلب در انتهای روز، به برطرف شدن تورم کمک می‌کند. وضعیت تورم اندام‌های پایینی ناشی از بی‌کفایتی سیاهرگی، اغلب با استفاده از جوراب‌های واریسی درمان می‌شود. این جوراب‌ها از خارج، روی ساق پا فشار آورده و از تورم شدید که می‌تواند به ضخامت پوست و ایجاد زخم بستر منجر شود، پیشگیری می‌کنند.ورزش منظم نیز اهمیت دارد فعالیت‌هایی مانند: راه رفتن، دوچرخه سواری یا شنا به کاهش فشار در سیاهرگ‌ها و تخفیف ناراحتی کمک می‌کنند.

مجله  دنیای زنان


واريس چگونه به وجود مي آيد؟


واريس

كار وريدها(سياهرگ ها) بازگردانيدن خون بدون اكسيژن از اندام هاي بدن به قلب است تا قلب براي تامين اکسيژن مورد نياز خون، آن را به شش ها بفرستد. پس از آن خون اكسيژن دار به قلب بازمي گردد و از آنجا به سرخرگ آئورت پمپ شده و بالاخره در سراسر بدن منتشر مى شود.

وريد هاى ساق پا كار دشوارترى دارند، چرا كه بايد خون را در مسيري طولانى، در خلاف جهت جاذبه زمين و فشار وزن بدن به جلو برانند. در وريدها دريچه هاى يك طرفه اى قرار دارند كه كار آنها پيشگيرى از بازگشت خون به عقب است. اگر اين دريچه ها كار خود را به خوبى انجام ندهند، خون به عقب بازمي گردد و در وريدها تجمع مي يابد و سبب تورم آنها مى شود.

وريدهاى متورم و بادكرده به دو شكل ديده مى شوند: وريدهاى واريسى و وريدهاى تارعنكبوتى(كه در پزشكى بدان تلانژيكتازى گفته مى شود). وريدهاى واريسى بزرگ تر بوده و به رنگ آبى تيره يا ارغوانى هستند و اغلب در سطح پوست، به صورت پرپيچ و خم ديده مى شوند. وريدهاى تارعنكبوتى، كوچك ترند و شبيه تارهاى عنكبوت به نظر مى رسند و رنگ آنها آبى يا قرمز است. اين وريد ها به سطح پوست نزديك بوده و درد و تورم ندارند. بزرگ ترين و طولانى ترين وريد سطحى، وريد صافن بزرگ است كه از سمت داخلى مچ پا وارد كشاله ران مى گردد. زمانى كه دريچه ها در مسير اين وريد و يا اتصالات آن با ساير وريدها خراب مى شوند، خون، تجمع يافته و يا در شاخه هاى وريدى به عقب بازمى گردد و واريس را ايجاد مى كند.

دلايل

وريدهاى متورم واريسى و تارعنكبوتى بسيار شايع هستند. بيش از 40 درصد زنان بالاى 50 سال به اين بيمارى دچارند. عوامل اين بيمارى شامل موارد زير است:

?- توارث: به نظر مى رسد كه تمايل به اين بيمارى به ويژه در سنين جوانى، در ميان برخى خانواده ها بيشتر باشد. برخى زنان با دريچه هاى وريدى با كارايى پايين تر و يا ديواره هاى عروقى ضعيف تر به دنيا مى آيند.

?- ايستادن به مدت طولانى: يك بررسى در مورد كارگران دانماركى در دسامبر 2005 نشان داد زنانى كه 75 درصد مدت زمان کار خود را به حالت ايستاده و يا در حال راه رفتن گذرانده بودند، تقريباً دو برابر زنانى كه مدت زمان كمترى بر روى پاهايشان ايستاده بودند، نياز به درمان واريس پيدا کردند. پژوهشگران تخمين مى زنند در بزرگسالاني كه سنين فعاليت و اشتغال را مى گذرانند، ايستادن هاى طولانى مدت مسئول بيش از 20 درصد موارد پيدايش واريس است.

?- سن: خطر واريس با افزايش سن زيادتر مى شود. رگ هاى خونى و عضلات پشت ساق پا كه در موقع راه رفتن با فشار بر وريدها، بازگشت خون را به سمت قلب تسهيل مى كنند، با گذشت زمان ضعيف تر مى شوند. كمتر از ده درصد زنان زير 30 سال و بيش از 75 درصد زنان بالاى 70 سال به واريس مبتلا هستند.

?- جنسيت: زنان بيش از مردان مستعد واريس هستند و باردارى عامل اصلى آن است. در دوران بارداری ، وريدهاى ساق پا پرتر بوده و راحت تر پاره مى شوند، زيرا حجم خون و فشار شكمى در اين دوران افزايش مى يابد و هورمون ها سبب گشاد شدن رگ هاى خونى مى شوند. هرچه حاملگى به پايان خود نزديك مى شود، خطر واريس افزايش مى يابد.

?- وزن: وزرن اضافی به ويژه در اطراف شکم ، فشار اضافى را بر وريدهاى ساق پا تحميل مى كند. زنانى كه اضافه وزن دارند، نسبت به زنان لاغر بيشتر در معرض ابتلا به واريس هستند و اين خطر در مورد زنان چاق سه بار بيشتر است.

در مطالعات انجام شده بر روى مردان، ارتباط چندانى بين بروز واريس و وزن بدن ديده نمى شود.

علائم

وريدهاى تارعنكبوتى بيشتر به لحاظ زيبايى ناراحت كننده هستند، حال آن كه وريدهاى واريسى علاوه بر ظاهر طناب مانند، مشكلات متعدد ديگرى نيز به همراه دارند. در صورتى كه مبتلا به وريد واريسى هستيد، پس از ايستادن يا نشستن طولانى، در ساق پاهايتان احساس درد مبهم، سنگينى، سوزش، فشار و يا ضعف خواهيد كرد. معمولاً بالا نگاه داشتن ساق هاى پا به بهبود اين مشكل كمك مى كند. ممكن است شب ها گرفتگی دردناک عضلات پشت ساق پا را تجربه كنيد. پاها و مچ پاهايتان ورم مى كند و ممكن است پوست اطراف ناحيه واريس دچار خارش و خشكى شده و يا بر روى آن بثوراتى پيدا شود و يا رنگ آن به قهوه اى يا آبى تغيير كند. وريد هاى واريسى بزرگ تر لزوماً علائم شديدترى ندارند. در واقع، بسيارى از مردم مدت ها قبل از بروز تغييرات قابل رويت در وريد هايشان، ساير علائم را تجربه مى كنند.

اگر وريد هاى واريسى درمان نشوند، علائم بدتر شده و گاه عوارضى چون پارگى، زخم پوستى و ترومبوفلبيت(thrombophlebitis  يا التهاب وريدى همراه با لخته شدن خون) پيدا مى شود.

ارزيابى وريدهاى غيرطبيعى

پزشك درباره علائم سئوال كرده و وريدها و پوست اطراف آن ها را معاينه مى كند. براى آزمايش واپس زدن خون، جريان خون را اندكى مسدود مى كند(براى اين كار از يك تورنيكت، بازوبند فشار خون و يا دست استفاده مى كند) و مشاهده مى كند كه پس از رها كردن ناحيه مسدود شده چه اتفاقى مى افتد. براى مشاهده وريدهاى سطحى و دريچه هاى آن ها، پزشك از سونوگرافى داپلر استفاده مى كند، يعنى چيزى شبيه به همان كه در دوران باردارى مورد استفاده قرار مى گيرد، و آن را بر روى سطح ساق پا حركت مى دهد. سونوگرافى داپلر، اطلاعات بيشترى در اختيار قرار مى دهد، چرا كه به پزشك امكان مى دهد سرعت و جهت جريان و قوام خون را ارزيابى كند. اين روش مى تواند مكانى را كه از آن جا خون شروع به پس زدن مى كند، شناسايى نموده و تاييد كند كه جريان خون وريد عمقى به مقدار كافى است.

راهكارهايى براى مراقبت از خود

وريدهاى واريسى ساق پا نياز به هيچ گونه درمانى ندارند، مگر اينكه علائم بروز كنند. در بسيارى موارد، روش هاى مراقبت از خود براى كاهش فشار وريدهاى ساق پا، تقويت جريان خون و پرهيز از استفاده از روش هاى موثرتر و يا به تاخير انداختن آن ها كفايت مى كند. اين روش ها به قرار زير هستند:

1) پاهايتان را بالا نگاه داريد. روزى چند بار با نگه داشتن پاها در بالاى سطح قلب به مدت 15 دقيقه، به آن ها استراحت دهيد. بدين ترتيب وريد هاى شما ناچار نخواهند بود كه در خلاف جهت جاذبه كار كنند.

2) فعاليت ساق پا را تغيير دهيد. اگر براى مدت طولانى می نشینید  يا مى ايستيد، چندين بار براى مدتى كوتاه به قدم زدن سريع بپردازيد. عضلات پشت ساق پايتان را با فعاليت هاى فيزيكى از قبيل قدم زدن هاى سريع و تمرين هاى استقامتى تقويت كنيد.

3) از مسكن استفاده كنيد. استامینوفن ، آسپیرین  يا ایبوپروفن  مى توانند دردهاى خفيف وريدهاى واريسى را كه گه گاه بروز مى كنند، تسكين بخشند.

جوراب واريس

4) جوراب هاى ساق بلند كشى بپوشيد. اين جوراب ها با تحت فشار قرار دادن وريدهاى ساق پا از بازگشت خون به عقب جلوگيرى مى كنند. اگر علائم خفيف باشند، جوراب هاى ساق بلند معمولى كفايت مى كنند. اگر علائم شديدتر باشند، پزشك شما جوراب هاى ساق بلند فشاردهنده اى را تجويز خواهد كرد كه از مچ پا تا ران ها خاصيت کشساني(سفتي) آنها كاهش مى يابد(مانند تصوير بالا). اين جوراب ها بايد صبح ها قبل از برخاستن از رختخواب پوشيده شوند.

5) از پوشيدن هرگونه لباس و پوشش تنگ در ناحيه كمر يا ساق پا خوددارى كنيد.


منبع : تبیان 

واریس چگونه به وجود می آید؟


 
کار وریدها(سیاهرگ ها) بازگردانیدن خون بدون اکسیژن از اندام های بدن به قلب است تا قلب برای تامین اکسیژن مورد نیاز خون، آن را به شش ها بفرستد. پس از آن خون اکسیژن دار به قلب بازمی گردد و از آنجا به سرخرگ آئورت پمپ شده و بالاخره در سراسر بدن منتشر مى شود.

ورید هاى ساق پا کار دشوارترى دارند، چرا که باید خون را در مسیری طولانى، در خلاف جهت جاذبه زمین و فشار وزن بدن به جلو برانند. در وریدها دریچه هاى یک طرفه اى قرار دارند که کار آنها پیشگیرى از بازگشت خون به عقب است. اگر این دریچه ها کار خود را به خوبى انجام ندهند، خون به عقب بازمی گردد و در وریدها تجمع می یابد و سبب تورم آنها مى شود.

وریدهاى متورم و بادکرده به دو شکل دیده مى شوند: وریدهاى واریسى و وریدهاى تارعنکبوتى(که در پزشکى بدان تلانژیکتازى گفته مى شود). وریدهاى واریسى بزرگ تر بوده و به رنگ آبى تیره یا ارغوانى هستند و اغلب در سطح پوست، به صورت پرپیچ و خم دیده مى شوند. وریدهاى تارعنکبوتى، کوچک ترند و شبیه تارهاى عنکبوت به نظر مى رسند و رنگ آنها آبى یا قرمز است.

این ورید ها به سطح پوست نزدیک بوده و درد و تورم ندارند. بزرگ ترین و طولانى ترین ورید سطحى، ورید صافن بزرگ است که از سمت داخلى مچ پا وارد کشاله ران مى گردد. زمانى که دریچه ها در مسیر این ورید و یا اتصالات آن با سایر وریدها خراب مى شوند، خون، تجمع یافته و یا در شاخه هاى وریدى به عقب بازمى گردد و واریس را ایجاد مى کند.

دلایل
وریدهاى متورم واریسى و تارعنکبوتى بسیار شایع هستند. بیش از ۴۰ درصد زنان بالاى ۵۰ سال به این بیمارى دچارند. عوامل این بیمارى شامل موارد زیر است:

?- توارث: به نظر مى رسد که تمایل به این بیمارى به ویژه در سنین جوانى، در میان برخى خانواده ها بیشتر باشد. برخى زنان با دریچه هاى وریدى با کارایى پایین تر و یا دیواره هاى عروقى ضعیف تر به دنیا مى آیند.

?- ایستادن به مدت طولانى: یک بررسى در مورد کارگران دانمارکى در دسامبر ۲۰۰۵ نشان داد زنانى که ۷۵ درصد مدت زمان کار خود را به حالت ایستاده و یا در حال راه رفتن گذرانده بودند، تقریباً دو برابر زنانى که مدت زمان کمترى بر روى پاهایشان ایستاده بودند، نیاز به درمان واریس پیدا کردند. پژوهشگران تخمین مى زنند در بزرگسالانی که سنین فعالیت و اشتغال را مى گذرانند، ایستادن هاى طولانى مدت مسئول بیش از ۲۰ درصد موارد پیدایش واریس است.

?- سن: خطر واریس با افزایش سن زیادتر مى شود. رگ هاى خونى و عضلات پشت ساق پا که در موقع راه رفتن با فشار بر وریدها، بازگشت خون را به سمت قلب تسهیل مى کنند، با گذشت زمان ضعیف تر مى شوند. کمتر از ده درصد زنان زیر ۳۰ سال و بیش از ۷۵ درصد زنان بالاى ۷۰ سال به واریس مبتلا هستند.

?- جنسیت: زنان بیش از مردان مستعد واریس هستند و باردارى عامل اصلى آن است. در دوران باردارى، وریدهاى ساق پا پرتر بوده و راحت تر پاره مى شوند، زیرا حجم خون و فشار شکمى در این دوران افزایش مى یابد و هورمون ها سبب گشاد شدن رگ هاى خونى مى شوند. هرچه حاملگى به پایان خود نزدیک مى شود، خطر واریس افزایش مى یابد.

?- وزن: وزن اضافى به ویژه در اطراف شکم، فشار اضافى را بر وریدهاى ساق پا تحمیل مى کند. زنانى که اضافه وزن دارند، نسبت به زنان لاغر بیشتر در معرض ابتلا به واریس هستند و این خطر در مورد زنان چاق سه بار بیشتر است.

در مطالعات انجام شده بر روى مردان، ارتباط چندانى بین بروز واریس و وزن بدن دیده نمى شود.

علائم
وریدهاى تارعنکبوتى بیشتر به لحاظ زیبایى ناراحت کننده هستند، حال آن که وریدهاى واریسى علاوه بر ظاهر طناب مانند، مشکلات متعدد دیگرى نیز به همراه دارند. در صورتى که مبتلا به ورید واریسى هستید، پس از ایستادن یا نشستن طولانى، در ساق پاهایتان احساس درد مبهم، سنگینى، سوزش، فشار و یا ضعف خواهید کرد. معمولاً بالا نگاه داشتن ساق هاى پا به بهبود این مشکل کمک مى کند. ممکن است شب ها گرفتگی دردناک عضلات پشت ساق پا را تجربه کنید.

پاها و مچ پاهایتان ورم مى کند و ممکن است پوست اطراف ناحیه واریس دچار خارش و خشکى شده و یا بر روى آن بثوراتى پیدا شود و یا رنگ آن به قهوه اى یا آبى تغییر کند. ورید هاى واریسى بزرگ تر لزوماً علائم شدیدترى ندارند. در واقع، بسیارى از مردم مدت ها قبل از بروز تغییرات قابل رویت در ورید هایشان، سایر علائم را تجربه مى کنند.

اگر ورید هاى واریسى درمان نشوند، علائم بدتر شده و گاه عوارضى چون پارگى، زخم پوستى و ترومبوفلبیت(thrombophlebitis  یا التهاب وریدى همراه با لخته شدن خون) پیدا مى شود.

ارزیابى وریدهاى غیرطبیعى
پزشک درباره علائم سئوال کرده و وریدها و پوست اطراف آن ها را معاینه مى کند. براى آزمایش واپس زدن خون، جریان خون را اندکى مسدود مى کند(براى این کار از یک تورنیکت، بازوبند فشار خون و یا دست استفاده مى کند) و مشاهده مى کند که پس از رها کردن ناحیه مسدود شده چه اتفاقى مى افتد.

براى مشاهده وریدهاى سطحى و دریچه هاى آن ها، پزشک از سونوگرافى داپلر استفاده مى کند، یعنى چیزى شبیه به همان که در دوران باردارى مورد استفاده قرار مى گیرد، و آن را بر روى سطح ساق پا حرکت مى دهد. سونوگرافى داپلر، اطلاعات بیشترى در اختیار قرار مى دهد، چرا که به پزشک امکان مى دهد سرعت و جهت جریان و قوام خون را ارزیابى کند.

این روش مى تواند مکانى را که از آن جا خون شروع به پس زدن مى کند، شناسایى نموده و تایید کند که جریان خون ورید عمقى به مقدار کافى است.

راهکارهایى براى مراقبت از خود
وریدهاى واریسى ساق پا نیاز به هیچ گونه درمانى ندارند، مگر اینکه علائم بروز کنند. در بسیارى موارد، روش هاى مراقبت از خود براى کاهش فشار وریدهاى ساق پا، تقویت جریان خون و پرهیز از استفاده از روش هاى موثرتر و یا به تاخیر انداختن آن ها کفایت مى کند. این روش ها به قرار زیر هستند:

۱) پاهایتان را بالا نگاه دارید. روزى چند بار با نگه داشتن پاها در بالاى سطح قلب به مدت ۱۵ دقیقه، به آن ها استراحت دهید. بدین ترتیب ورید هاى شما ناچار نخواهند بود که در خلاف جهت جاذبه کار کنند.

۲) فعالیت ساق پا را تغییر دهید. اگر براى مدت طولانى مى نشینید یا مى ایستید، چندین بار براى مدتى کوتاه به قدم زدن سریع بپردازید. عضلات پشت ساق پایتان را با فعالیت هاى فیزیکى از قبیل قدم زدن هاى سریع و تمرین هاى استقامتى تقویت کنید.

۳) از مسکن استفاده کنید. استامینوفن، آسپیرین یا ایبوپروفن مى توانند دردهاى خفیف وریدهاى واریسى را که گه گاه بروز مى کنند، تسکین بخشند.
۴) جوراب هاى ساق بلند کشى بپوشید. این جوراب ها با تحت فشار قرار دادن وریدهاى ساق پا از بازگشت خون به عقب جلوگیرى مى کنند. اگر علائم خفیف باشند، جوراب هاى ساق بلند معمولى کفایت مى کنند. اگر علائم شدیدتر باشند، پزشک شما جوراب هاى ساق بلند فشاردهنده اى را تجویز خواهد کرد که از مچ پا تا ران ها خاصیت کشسانی(سفتی) آنها کاهش مى یابد(مانند تصویر بالا). این جوراب ها باید صبح ها قبل از برخاستن از رختخواب پوشیده شوند.

۵) از پوشیدن هرگونه لباس و پوشش تنگ در ناحیه کمر یا ساق پا خوددارى کنید.


منبع:پزشکان

نکاتی راجع به واریس

نکاتی راجع به واریس

نکاتی راجع به واریس
باید دانست که واریس ها نتیجۀ یک کمبود عروقی هستند که باعث بروز مشکلات متعددی می‌گردند.

 

واریس ها، رگ های از بین رفته، گشاد و پیچیده ای هستند.
معمولاً زنان مبتلا به این پدیدۀ نازیبا می‌شوند.
باید دانست که واریس ها نتیجۀ یک کمبود عروقی هستند که باعث بروز مشکلات متعددی می‌گردند.
اما عواملی که عامل بروز واریس هستند، کدامند؟


واریس دقیقاً چیست؟
واریس ها رگ های از بین رفته ای هستند که طول و عرض شان افزایش می‌یابد.
این واریس های کشیده شده پیچ و تاب هایی در زیر پوست ایجاد می‌کنند، که ظاهر چندان زیبایی ندارد.
کشیدگی عروق نتایج دیگری هم دارد، عملکرد نامناسب دریچه ها از جملۀ این نتایج است، نقش این دریچه ها بازگرداندن خون در عروق پاست.
بنابراین ممکن است خون در جهت نامناسب به جریان دربیاید و باعث انبساط بیش از حد عروق مبتلا به واریس مشود.
علاوه بر رگ های متورمی که پیچ و تاب می‌خورند، رگ های برخی بیماران به شکل ستاره درمی‌آید، این حالت نشانۀ تخریب مویرگ ها خصوصاً طی ایام بارداری است.
اما واریس ها برای همۀ افراد به یک اندازه دردناک نیستند، در برخی از افراد این درد همراه با احساس سنگین شدن پاهاست.

عوامل ایجاد واریس کدامند؟
چرا رگ ها را تخریب می‌شوند؟
علت آن را دقیقاً نمی‌دانیم. احتمالاً علت آن حساس شدن عروق است که از عوامل وراثتی نشأت می‌گیرد.
البته عوامل افزایش خطر ابتلا به خوبی شناخته شده اند که عبارتند از:
سن: از 50 سالگی به بعد، رگ ها انعطاف پذیری خود را از دست می‌دهند.
جنس مؤنث: زنان دو تا سه برابر بیشتر از مردان به واریس مبتلا می‌شوند.
وراثت: سابقۀ خانوادگی ابتلا به واریس نیز یکی از عوامل است.
داشتن مادر یا پدری که واریس دارند، احتمال ابتلا به واریس را افزایش می‌دهد.
بارداری: واریسی که در زمان بارداری ایجاد شود، پس از پایان بارداری و تولد نوزاد از بین خواهد رفت.
تغیرات هورمونی: یعنی دوره های قاعدگی و یائسگی.
اضافه وزن: اضافه وزن فشار فزاینده ای را بر سیستم رگ ها وارد می‌کند.
بلند کردن مکرر بارهای سنگین.
گرما (قرار گرفتن در مقابل نور آفتاب، سونا، حمام های گرم و...)
وضعیت ایستاده یا نشسته برای مدت طولانی.
هنگام پیاده روی عضلات پاها به رگ ها فشار می‌‌آورند، و باعث به جریان افتادن خون در رگ ها می‌شوند، خصوصاً جریان بالارونده خون از پایین به سمت بالا که در تضاد با نیروی گرانش زمین است.
در شرایط ایستاده و بدون تحرک یا نشسته، بالا رفتن خون مشکل تر خواهد شد، خون می‌تواند از حرکت بیافتد، و عروق را حساس و منبسط کردن، حتی ممکن است به دریچه ها آسیب برساند و در نهایت منجر به پدید آمدن واریس شود.
به بیان دیگر، برای پیشگیری از واریس باید از نشستن، ایستادن و دراز کشیدن طولانی مدت  اجتناب کرد و به اندازۀ کافی به انجام فعالیت های جسمی پرداخت.
بالا آوردن پا هنگام خواب یا نشسته و قرار دادن آن روی یک چهار پایه نیز برای آرام کردن پاها و پیشگیری از ابتلا به واریس توصیه می‌شود.

درمان واریس چیست؟  
پوشیدن جوراب ساق بلند (پیشگیری از سکون خون در عروق و جلوگیری از تخریب رگ ها).
درمان واریس بر اساس علائم است و بر پایۀ پیشگیری از عوارض قرار دارد:
در واقع، عدم کفایت عروقی خطر فلبیت را افزایش می‌دهد، حتی می‌تواند منجر به آمبولی ریوی هم بشود.
درمان های واریس می‌توانند به این ترتیب باشند:
استفاده از ضد انعقاد کننده ها (پیشگیری از فلبیت)
اسکروتراپی (تزریق مواد سفت کننده برای بستن عروق تخریب شده.)
جراحی لیزر (گرما آزاد شده توسط لیزر، عروق را می‌بندد).
جراحی : (خارج کردن عروق آسیب دیده).
جراحی همودینامیک: باندپیچی عروق سطحی به منظور فشار وارد کردن بر خون و کمک گرفتن از عروق عمیق تر.
 
تهیه و ترجمه : گروه سلامت سیمرغ